Tussen waarschuwing en werkelijkheid – op de Dag van de Aarde

Vandaag is het woensdag. De Dag van de Aarde.

Wat ooit begon in 1970, aan de andere kant van de oceaan, groeide uit tot een wereldwijd moment van bezinning. Geïnspireerd door Silent Spring van Rachel Carson — een boek dat als een steen in stilstaand water viel — ontstond een beweging. Inmiddels doen meer dan 190 landen mee. Een gezamenlijke ademhaling, al is het maar voor even.

De Dag van de Aarde begon als een aanklacht. Tegen een systeem. Tegen een manier van leven waarin we structureel meer nemen dan we teruggeven. Die aanklacht klinkt vandaag niet zachter — eerder scherper.

Onze rivieren behoren tot de meest vervuilde van Europa. Slechts een fractie van het oppervlaktewater voldoet aan de gestelde normen. En ergens, vaak buiten ons zicht, verdwijnt biodiversiteit in een tempo dat zich moeilijk laat bevatten. Alsof de wereld langzaam stiller wordt.

De Biologische Tijdbom

Gisteren dacht ik nog aan een boek dat hier in de kast staat. De Biologische Tijdbom van G. Rattray Taylor. Af en toe pak ik het er weer bij, lees een paar pagina’s, leg het weer terug. Het is zo’n boek dat blijft hangen. Ik heb het ooit uitgeleend en nooit teruggekregen, een klein verlies dat groot genoeg was om het opnieuw te kopen. Inmiddels heb ik het meerdere keren cadeau gedaan.

Misschien omdat sommige waarschuwingen blijven vragen om doorgegeven te worden.

Het boek werd geschreven in de jaren zestig. Een tijd waarin de toekomst nog ver weg leek, maar de contouren al zichtbaar waren voor wie goed keek.

Soylent Green

In 1973 verscheen Soylent Green, een dystopische film van Richard Fleischer. Het verhaal speelt zich af in het toen nog verre jaar 2022: een overbevolkte, vervuilde wereld waarin natuurlijke hulpbronnen zijn uitgeput en mensen afhankelijk zijn geworden van kunstmatig voedsel, geproduceerd door één allesbepalende onderneming.

Wat ooit sciencefiction was, voelt vandaag op sommige punten ongemakkelijk herkenbaar.

Misschien is dat wat deze dag werkelijk is.

Geen viering. Geen geruststelling.

Maar een herinnering.

De Dag van de Aarde.
Een belangrijke dag.

🌿 De vraag is niet meer of we het zien.
De vraag is wat we doen nu we het niet meer kunnen ontkennen. 🌱 🌎